จักรเย็บผ้า
จักรเย็บผ้า เป็นเครื่องใช้ในงานเย็บเสื้อผ้าที่มีราคาแพงที่สุดและสำคัญที่สุด จักรมีหลายชนิด มีโครงสร้างและวิธีการใช้ที่คล้ายๆกัน เมื่อซื้อต้องอ่านสมุดคู่มือ หรือให้ผู้ชำนาญในการใช้จักรอธิบายวิธีการใช้จักรให้เข้าใจโดยละเอียดถี่ถ้วน การใช้จักรอย่างถูกวิธี ดูแลรักษาอย่างดี ไม่เพียงแต่จะทำให้จักรทนทานเท่านั้น ยังช่วยให้การเย็บได้ผลดีอีกด้วย
ดังนั้น จึงควรศึกษาให้มีความรู้เกี่ยวกับการใช้จักร เพื่อเป็นพื้นฐานที่จะใช้จักรเย็บผ้าต่อไปได้อย่างถูกต้อง
ส่วนสำคัญของจักรเย็บผ้า แบ่งออกเป็นส่วนต่างๆ ดังนี้
หัวจักร คือ ส่วนของเครื่องจักรทั้งหมดที่ตั้งอยู่บนโต๊ะ ส่วนนี้ประกอบด้วยกลไกที่เกี่ยวกับการเย็บ มีหลายชิ้นประกอบเข้าด้วยกัน และเป็นส่วนสำคัญที่สุดของจักรเย็บผ้า ประกอบด้วยส่วนต่างๆที่สำคัญที่ควรรู้จัก ดังนี้
ส่วนประกอบของจักรเย็บผ้า
1. แกนใส่หลอดด้ายบน ติดอยู่ด้านบนของหัวจักร สำหรับใส่หลอดด้าย
2. ที่คล้องด้าย สำหรับคล้องหรือสอดด้ายที่ออกมาจากหลอดด้าย
3. ที่สำหรับบังคับด้ายบน ประกอบด้วยจานกลมๆ 2 อัน สปริง และหัวเกลียวสำหรับหมุนบังคับด้ายบนให้ตึงหรือหย่อนตามความต้องการ
4. ที่คล้องด้ายที่ออกมาจากที่บังคับด้ายบน ก่อนที่ด้ายบนจะผ่านสปริงกระตุกด้ายที่อยู่ข้างบน
5. สปริงกระตุกด้าย ทำหน้าที่กระตุกด้ายออกมาจากหลอดด้าย
6. ห่วงเล็ก สำหรับคล้องด้าย
7. หมุดรัดเข็มจักร สำหรับบังคับเข็มจักรให้แน่น
8. เข็มจักร
9. ตีนผี
10. ที่ยกตีนผี
11. ฟันจักรหรือฟันกระต่าย สำหรับป้อนผ้าไปข้างหน้าหรือถอยหลัง
12. ฝาเลื่อนหรือฝาครอบกระสวย สำหรับปิดเปลกระสวย และเปิด เพื่อที่จะใช้กระสวยหรือเอากระสวยออก
13. ที่บังคับฝีเข็ม สำหรับบังคับฝีเข็มให้ถี่และห่างตามต้องการ
14. ที่สำหรับกรอด้าย หรือแกนกรอด้าย
15. ล้อประคับ หรือวงล้อจักร เป็นที่สำหรับทำให้เครื่องจักรตอนบนทำงาน
16. หมุดที่บัลคับล้อ หรือหมุดล้อประคับ อยู่ตรงกลางระหว่างล้อประคับ
17. มอเตอร์
18. กระสวย
19. ไส้กระสวย
การใช้จักรเย็บผ้า
1. วิธีกรอด้าย ขั้นแรกคลายหมุดล้อจักรออก โดยจับวงล้อด้วยมือซ้าย ใช้มือขวา
จับที่บังคับล้อ หมุนเข้าหาตัวจนล้อจักรหลวม เพื่อมิให้เครื่องจักรทำงานต่อไป ดึงด้ายออกจากหลอดด้ายร้อยที่คล้องด้ายผ่านไปยังที่บังคับ ขึ้นไปยังไส้กระสวย เอาปลายด้ายพันลงในไส้กระสวย 2-3 รอบ แล้วนำไส้กระสวยเข้าที่กรอด้าย โดยให้เส้นด้ายอยู่ด้านบนของแกนกระสวย กดที่บังคับลงให้วงล้อยางติดกับวงล้อจักร แล้วเดินเครื่องจักรกรอต่อไปจนพอความต้องการ(อย่าให้เต็มแกนกระสวยมากนัก)
2. วิธีใส่กระสวย นำไส้กระสวยที่กรอด้ายเต็มแล้ว ลงมาใส่ในตัวกระสวย โดย
จับตัวกระสวยด้วยมือซ้าย จับไส้กระสวยด้วยมือขวา ให้เส้นด้ายหมุนออกจากตัวทางด้านบน ให้เส้นด้ายผ่านร่อง และผ่านออกไปทางปีกกระสวย ปล่อยให้ปลายด้ายยาวประมาณ 10-12 ซม. แล้วนำกระสวยใส่เข้าไว้ในเปลกระสวย โดยใช้หัวแม่มือและนิ้วชี้ซ้ายจับที่หลักยึดกระสวย สอดเข้าไปในเปลกระสวย แล้วกดให้ถึงที่(จะมีเสียงดังกิ๊ก)
3. วิธีใส่เข้มจักร หมุนล้อจักรจนกระทั่งหลักเข็มขึ้นสูงสุด แล้วคลายหมุดรัดเข็มออกด้วยมือซ้าย นำเข็มทางด้านแบนเข้าหาหลักเข็ม ใส่เข็มให้ถึงที่ แล้วหมุนหมุดที่บังคับให้แน่น
4. วิธีร้อยด้าย ใส่หลอดด้ายลงในแกนใส่หลอดด้าย ผ่านไปยังที่คล้องด้าย ผ่านไปยังที่บังคับด้าย ผ่านที่คล้องด้าย ขึ้นไปร้อยเข้ากับรูเหล็กกระตุกด้าย ผ่านลงห่วงร้อยด้ายลงไปยังลวดที่ติดอยู่กับที่บังคับฝีเข็ม แล้วจึงร้อยด้ายเข้ารูเข็ม ร้อยจากด้านนอกเข้าด้านใน ปล่อยปลายด้ายยาว 10-12 ซม.
5. การเตรียมเย็บ จับปลายด้ายเส้นบนไว้ในมือซ้าย ใช้มือขวาหมุนล้อจักรเข้าหาตัว จนกระทั่งเข็มจักรปักลงไปเกี่ยวด้ายเส้นล่างขึ้นมา แล้วดึงปลายด้ายทั้งสองออกไปจากตัว ให้เส้นด้ายทั้งสองอยู่ในระหว่างร่องตีนผี พร้อมที่จะทำการเย็บผ้าได้
6. การเย็บ สอดผ้าเข้าใต้ตีนผี แล้วกดตีนผีลงทับผ้า มือซ้ายป้อนผ้า มือขวาหมุนล้อจักรเข้าหาตัว พร้อมกับเริ่มใช้เท้าถีบที่ถีบจักร ให้เครื่องจักรเดิน ขณะเย็บป้อนผ้าตามกำลังจักร อย่าดึงผ้าหรือป้อนผ้าเร็วเกินไป
7. การปรับความตึง-หย่อนของเส้นด้าย ตะเข็บที่ดีต้องมีความตึง-หย่อนของด้ายบนและด้ายล่างเท่าๆกัน ไม่ตึงจนผ้าย่น หรือหย่อนจนตะเข็บหลวม โดยให้ด้ายบนและด้ายล่างคล้องกันอยู่ที่กึ่งกลางผ้า ระยะฝีเข็มเย็บธรรมดา 12 ช่อง ต่อ 1 นิ้ว ถ้าผ้าหนาควรจะห่างกว่าเล็กน้อย
8. น้ำหนักกดของตีนผี เย็บผ้าธรรมดาใช้น้ำหนักกดของตีนผีธรรมดา ผ้าบางชนิด เช่น ใยสังเคราะห์ ต้องการน้ำหนักกดของตีนผีมาก การลดน้ำหนักกดของตีนผี ใช้วิธีหมุนหมุดที่อยู่ตอนบนของหลักตีนผีขึ้นหรือลงตามต้องการ ถ้าหมุนลงเป็นการเพิ่มน้ำหนักกดมากขึ้น ถ้าหมุนขึ้นก็เป็นการลดน้ำหนักกดของตีนผีให้น้อยลง
9. การทรงตัวขณะเย็บ ต้องนั่งให้สบาย คือ วางเท้าให้เหลื่อมกันแล้วแต่ถนัด ไม่นั่งใกล้หรือไกลเกินไป เก้าอี้สูงพอเหมาะกับจักร นั่งตัวตรงในท่าสบาย การเย็บผ้าจะต้องนั่งเย็บอยู่นาน ถ้านั่งไม่ดีจะทำให้เสียบุคลิก และสุขภาพไม่ดี ควรวางเท้าซ้ายหรือเท้าขวาไว้ล่าง เยื้องเท้าอีกข้างหนึ่ง ไว้ตอนบนของแผ่นเท้าเหยียบ เท้าข้างบนจะกดให้วงล้อจักรเดิน ส่วนเท้าข้างล่างจะหยุดไม่ให้วงล้อเดิน เมื่อต้องการจะหยุดโดยไม่ต้องใช้มือจับวงล้อจักรเลย นั่งตัวตรง สายตามองที่ตีนผี เพื่อกะระยะผ้า มือทั้งสองคอยประคองส่งผ้า สำหรับ มือขวาอาจจับวงล้อจักร เพื่อบังคับให้หยุดเดินจักร เมื่อเย็บในที่คับขัน หรือต้องการในทันทีได้
จักรเย็บผ้า เป็นเครื่องใช้ในงานเย็บเสื้อผ้าที่มีราคาแพงที่สุดและสำคัญที่สุด จักรมีหลายชนิด มีโครงสร้างและวิธีการใช้ที่คล้ายๆกัน เมื่อซื้อต้องอ่านสมุดคู่มือ หรือให้ผู้ชำนาญในการใช้จักรอธิบายวิธีการใช้จักรให้เข้าใจโดยละเอียดถี่ถ้วน การใช้จักรอย่างถูกวิธี ดูแลรักษาอย่างดี ไม่เพียงแต่จะทำให้จักรทนทานเท่านั้น ยังช่วยให้การเย็บได้ผลดีอีกด้วย
ดังนั้น จึงควรศึกษาให้มีความรู้เกี่ยวกับการใช้จักร เพื่อเป็นพื้นฐานที่จะใช้จักรเย็บผ้าต่อไปได้อย่างถูกต้อง
ส่วนสำคัญของจักรเย็บผ้า แบ่งออกเป็นส่วนต่างๆ ดังนี้
หัวจักร คือ ส่วนของเครื่องจักรทั้งหมดที่ตั้งอยู่บนโต๊ะ ส่วนนี้ประกอบด้วยกลไกที่เกี่ยวกับการเย็บ มีหลายชิ้นประกอบเข้าด้วยกัน และเป็นส่วนสำคัญที่สุดของจักรเย็บผ้า ประกอบด้วยส่วนต่างๆที่สำคัญที่ควรรู้จัก ดังนี้
ส่วนประกอบของจักรเย็บผ้า
1. แกนใส่หลอดด้ายบน ติดอยู่ด้านบนของหัวจักร สำหรับใส่หลอดด้าย
2. ที่คล้องด้าย สำหรับคล้องหรือสอดด้ายที่ออกมาจากหลอดด้าย
3. ที่สำหรับบังคับด้ายบน ประกอบด้วยจานกลมๆ 2 อัน สปริง และหัวเกลียวสำหรับหมุนบังคับด้ายบนให้ตึงหรือหย่อนตามความต้องการ
4. ที่คล้องด้ายที่ออกมาจากที่บังคับด้ายบน ก่อนที่ด้ายบนจะผ่านสปริงกระตุกด้ายที่อยู่ข้างบน
5. สปริงกระตุกด้าย ทำหน้าที่กระตุกด้ายออกมาจากหลอดด้าย
6. ห่วงเล็ก สำหรับคล้องด้าย
7. หมุดรัดเข็มจักร สำหรับบังคับเข็มจักรให้แน่น
8. เข็มจักร
9. ตีนผี
10. ที่ยกตีนผี
11. ฟันจักรหรือฟันกระต่าย สำหรับป้อนผ้าไปข้างหน้าหรือถอยหลัง
12. ฝาเลื่อนหรือฝาครอบกระสวย สำหรับปิดเปลกระสวย และเปิด เพื่อที่จะใช้กระสวยหรือเอากระสวยออก
13. ที่บังคับฝีเข็ม สำหรับบังคับฝีเข็มให้ถี่และห่างตามต้องการ
14. ที่สำหรับกรอด้าย หรือแกนกรอด้าย
15. ล้อประคับ หรือวงล้อจักร เป็นที่สำหรับทำให้เครื่องจักรตอนบนทำงาน
16. หมุดที่บัลคับล้อ หรือหมุดล้อประคับ อยู่ตรงกลางระหว่างล้อประคับ
17. มอเตอร์
18. กระสวย
19. ไส้กระสวย
การใช้จักรเย็บผ้า
1. วิธีกรอด้าย ขั้นแรกคลายหมุดล้อจักรออก โดยจับวงล้อด้วยมือซ้าย ใช้มือขวา
จับที่บังคับล้อ หมุนเข้าหาตัวจนล้อจักรหลวม เพื่อมิให้เครื่องจักรทำงานต่อไป ดึงด้ายออกจากหลอดด้ายร้อยที่คล้องด้ายผ่านไปยังที่บังคับ ขึ้นไปยังไส้กระสวย เอาปลายด้ายพันลงในไส้กระสวย 2-3 รอบ แล้วนำไส้กระสวยเข้าที่กรอด้าย โดยให้เส้นด้ายอยู่ด้านบนของแกนกระสวย กดที่บังคับลงให้วงล้อยางติดกับวงล้อจักร แล้วเดินเครื่องจักรกรอต่อไปจนพอความต้องการ(อย่าให้เต็มแกนกระสวยมากนัก)
2. วิธีใส่กระสวย นำไส้กระสวยที่กรอด้ายเต็มแล้ว ลงมาใส่ในตัวกระสวย โดย
จับตัวกระสวยด้วยมือซ้าย จับไส้กระสวยด้วยมือขวา ให้เส้นด้ายหมุนออกจากตัวทางด้านบน ให้เส้นด้ายผ่านร่อง และผ่านออกไปทางปีกกระสวย ปล่อยให้ปลายด้ายยาวประมาณ 10-12 ซม. แล้วนำกระสวยใส่เข้าไว้ในเปลกระสวย โดยใช้หัวแม่มือและนิ้วชี้ซ้ายจับที่หลักยึดกระสวย สอดเข้าไปในเปลกระสวย แล้วกดให้ถึงที่(จะมีเสียงดังกิ๊ก)
3. วิธีใส่เข้มจักร หมุนล้อจักรจนกระทั่งหลักเข็มขึ้นสูงสุด แล้วคลายหมุดรัดเข็มออกด้วยมือซ้าย นำเข็มทางด้านแบนเข้าหาหลักเข็ม ใส่เข็มให้ถึงที่ แล้วหมุนหมุดที่บังคับให้แน่น
4. วิธีร้อยด้าย ใส่หลอดด้ายลงในแกนใส่หลอดด้าย ผ่านไปยังที่คล้องด้าย ผ่านไปยังที่บังคับด้าย ผ่านที่คล้องด้าย ขึ้นไปร้อยเข้ากับรูเหล็กกระตุกด้าย ผ่านลงห่วงร้อยด้ายลงไปยังลวดที่ติดอยู่กับที่บังคับฝีเข็ม แล้วจึงร้อยด้ายเข้ารูเข็ม ร้อยจากด้านนอกเข้าด้านใน ปล่อยปลายด้ายยาว 10-12 ซม.
5. การเตรียมเย็บ จับปลายด้ายเส้นบนไว้ในมือซ้าย ใช้มือขวาหมุนล้อจักรเข้าหาตัว จนกระทั่งเข็มจักรปักลงไปเกี่ยวด้ายเส้นล่างขึ้นมา แล้วดึงปลายด้ายทั้งสองออกไปจากตัว ให้เส้นด้ายทั้งสองอยู่ในระหว่างร่องตีนผี พร้อมที่จะทำการเย็บผ้าได้
6. การเย็บ สอดผ้าเข้าใต้ตีนผี แล้วกดตีนผีลงทับผ้า มือซ้ายป้อนผ้า มือขวาหมุนล้อจักรเข้าหาตัว พร้อมกับเริ่มใช้เท้าถีบที่ถีบจักร ให้เครื่องจักรเดิน ขณะเย็บป้อนผ้าตามกำลังจักร อย่าดึงผ้าหรือป้อนผ้าเร็วเกินไป
7. การปรับความตึง-หย่อนของเส้นด้าย ตะเข็บที่ดีต้องมีความตึง-หย่อนของด้ายบนและด้ายล่างเท่าๆกัน ไม่ตึงจนผ้าย่น หรือหย่อนจนตะเข็บหลวม โดยให้ด้ายบนและด้ายล่างคล้องกันอยู่ที่กึ่งกลางผ้า ระยะฝีเข็มเย็บธรรมดา 12 ช่อง ต่อ 1 นิ้ว ถ้าผ้าหนาควรจะห่างกว่าเล็กน้อย
8. น้ำหนักกดของตีนผี เย็บผ้าธรรมดาใช้น้ำหนักกดของตีนผีธรรมดา ผ้าบางชนิด เช่น ใยสังเคราะห์ ต้องการน้ำหนักกดของตีนผีมาก การลดน้ำหนักกดของตีนผี ใช้วิธีหมุนหมุดที่อยู่ตอนบนของหลักตีนผีขึ้นหรือลงตามต้องการ ถ้าหมุนลงเป็นการเพิ่มน้ำหนักกดมากขึ้น ถ้าหมุนขึ้นก็เป็นการลดน้ำหนักกดของตีนผีให้น้อยลง
9. การทรงตัวขณะเย็บ ต้องนั่งให้สบาย คือ วางเท้าให้เหลื่อมกันแล้วแต่ถนัด ไม่นั่งใกล้หรือไกลเกินไป เก้าอี้สูงพอเหมาะกับจักร นั่งตัวตรงในท่าสบาย การเย็บผ้าจะต้องนั่งเย็บอยู่นาน ถ้านั่งไม่ดีจะทำให้เสียบุคลิก และสุขภาพไม่ดี ควรวางเท้าซ้ายหรือเท้าขวาไว้ล่าง เยื้องเท้าอีกข้างหนึ่ง ไว้ตอนบนของแผ่นเท้าเหยียบ เท้าข้างบนจะกดให้วงล้อจักรเดิน ส่วนเท้าข้างล่างจะหยุดไม่ให้วงล้อเดิน เมื่อต้องการจะหยุดโดยไม่ต้องใช้มือจับวงล้อจักรเลย นั่งตัวตรง สายตามองที่ตีนผี เพื่อกะระยะผ้า มือทั้งสองคอยประคองส่งผ้า สำหรับ มือขวาอาจจับวงล้อจักร เพื่อบังคับให้หยุดเดินจักร เมื่อเย็บในที่คับขัน หรือต้องการในทันทีได้
1 ความคิดเห็น:
เรื่องหมุดบังคับล้อจักร หลังจากผมพยายามจะกรอด้ายใส่กระสวย ตัวหมุดบังคับผมไม่มีสกรูล๊อกตัวเล็กๆที่หมุนเข้านั้น (หายไป) ผมจึงพยายามกรอด้าย ด้วยการหมุนตัวหมุดล้อกนี้ออกเพื่อให้จักรฟรีแต่มันก็ทำงานได้ไม่ดีคืฟรีจนกระทั้งกรอก็ไม่ได้ กรอด้ายได้แบบไม่ลื่นไหล จนกลับเย็บต่อก็ไม่ได้ เพราะหมุดตัวนี้ที่ล้อกล้อจะหมุนถอยหลัง่ทุกครั้งที่ฝีจักรเร่งเร็ว จะหลุดหมุนออกและเย็บต่อไม่ได้ ต้องล้อกใหม่ทุกครั้ง จนน่าเบื่อ ช่วยสันนิฐานให้หน่อยว่าเพราะอะไร ไม่ได้สกรูหรือเปล่า ใส่น้ำมันมากที่ล้อกหมุดมากหรือเปล่า ผมกำลังเช็ดออก ขอบคุณคำตอบ
ปกรณ์ สืบวงศ์
แสดงความคิดเห็น